TUS · Embriyoloji · Yüksek Verimli Tekrar

Faringeal Arkuslar

Yutak yaylarının (arkus) gelişimi, yarık ve ceplerin türevleri ile klinik sendromlar - etkileşimli 10 slaytlık tekrar aracı.

Faringeal Arkuslar

01

TUS · Embriyoloji · Yüksek Verimli Tekrar

Faringeal Arkuslar

Gelişim ve Klinik Sendromları

arkus

yarık (cleft)

cep (pouch)

kraniyal sinir

TUS İPUCU

Ark → kıkırdak → kas → kraniyal sinir eşleştirmeleri TUS'un en sık sorduğu embriyoloji konusudur. Bu 10 slaytta hepsini hızlıca tekrar edeceksin.

Faringeal Arkuslar · TUS Tekrar

1 / 10

02

Temel Yapı

Dört Germ Katmanı ve Görevleri

Ektoderm

Yarıkları döşer. 1. yarık → dış kulak yolu.

Mezoderm

Ark kasları ve aortik ark damarları.

Endoderm

Cepleri döşer. Timus, paratiroid, tonsil.

Nöral krist

Meckel ve Reichert kıkırdakları, kemik.

TUS İPUCU

Kıkırdak ve kemik nöral kristten, kaslar mezodermden gelir. Bu ayrımı karıştırma - soruların çoğu buradadır.

Faringeal Arkuslar · TUS Tekrar

2 / 10

03

1. Faringeal Arkus

Mandibuler Ark

Meckel kıkırdağı

KemikMandibula, malleus, inkus

LigamanSfenomandibuler, anterior malleal

Kaslar (çiğneme)

Masseter, temporalis, medial + lateral pterigoid · mylohyoid · anterior digastrik · tensor timpani · tensor veli palatini

Sinir

CN V3 - N. trigeminus'un mandibuler dalı

Mandibula gelişimi

TUS İPUCU

Ark → sinir → kas üçlüsü ezberle: 1. ark = CN V3 + çiğneme kasları + Meckel.

Faringeal Arkuslar · TUS Tekrar

3 / 10

04

2. Faringeal Arkus

Hiyoid Ark

Reichert kıkırdağı

KemikStapes, stiloid çıkıntı

LigamanStilohiyoid

HiyoidKüçük boynuz

Kaslar (mimik)

Yüz mimik kasları · platisma · stilohyoid · posterior digastrik · stapedius · aurikular

Sinir

CN VII - N. facialis

Stapes + stapedius

Stapes 2. arktan (Reichert) gelir. Stapedius kası da 2. arktandır ve CN VII ile innerve edilir. Klasik bir TUS eşleştirmesidir.

TUS İPUCU

2. ark = CN VII + mimik kasları + Reichert. Stapes ve stapedius ikilisini unutma.

Faringeal Arkuslar · TUS Tekrar

4 / 10

05

3. Faringeal Arkus

Glossofaringeal Ark

Kıkırdak

Hiyoid büyük boynuz (alt kısmı)

Kas

Stilofaringeus - 3. arktan gelen tek kas

Sinir

CN IX - N. glossopharyngeus

Neden önemli?

Stilofaringeus, CN IX tarafından innerve edilen tek kastır. Bu istisna TUS'ta sıkça sorgulanır.

TUS İPUCU

3. ark = CN IX + stilofaringeus + hiyoid büyük boynuz. "Tek kas" vurgusunu ezberle.

Faringeal Arkuslar · TUS Tekrar

5 / 10

06

4. ve 6. Faringeal Arkuslar

Laringeal Arkuslar

4. ark

Kıkırdak: tiroid, kuneiform, kornikulat
Kas: krikotiroid, yumuşak damak kasları
Sinir: CN X - superior laringeal

6. ark

Kıkırdak: krikoid, aritenoid
Kas: intrinsik laringeal kaslar
Sinir: CN X - rekürren laringeal

Sinir özeti - CN X (N. vagus)

Superior laringeal → krikotiroid (4. ark)
Rekürren laringeal → intrinsik laringeal kaslar (6. ark)

Klinik bağlantı

Rekürren laringeal sinir hasarı → ses kısıklığı. Tiroid cerrahisinde korunması kritiktir.

TUS İPUCU

4. ark = superior laringeal + krikotiroid; 6. ark = rekürren laringeal + intrinsik laringeal. İkisi de CN X.

Faringeal Arkuslar · TUS Tekrar

6 / 10

07

Yarıklar ve Cepler

Cleft ve Pouch Türevleri

Yarıklar (cleft)

1. yarıkDış kulak yolu (EAM)

2-4. yarıklarServikal sinüs → boyun

Klinik bağlantı

Kapanmayan 2. yarık → brankiyal (servikal) kist veya fistül. Boyunda lateral kitle olarak görülür.

Cepler (pouch)

1. cepOrta kulak, östaki tüpü

2. cepPalatin tonsil

3. cepTimus + inferior paratiroid

4. cepSuperior paratiroid + C hücreleri

Göç ilişkisi

Timus ve inferior paratiroid birlikte göç eder (3. cep). Bu yüzden paratiroidlerin çoğu aşağıda yerleşir.

TUS İPUCU

"3. cep = timus + inferior paratiroid" en çok sorulan eşleştirmedir. 4. cep = superior paratiroid + C hücreleri.

Faringeal Arkuslar · TUS Tekrar

7 / 10

08

Klinik Sendrom 1

DiGeorge Sendromu

Mekanizma

3. ve 4. ceplerin gelişememesi → timus ve paratiroid yokluğu.

22q11.2 delesyonu (otozomal dominant).

Sonuçlar

Timus yok → T hücre eksikliği (hücresel immün yetmezlik)
Paratiroid yok → hipokalsemi (neonatal tetani)
Konotrunkal kalp anomalileri

CATCH-22 anımsatıcısı

CCardiac (kalp anomalileri)

AAbnormal facies (yüz anomalileri)

TThymic hypoplasia (timus hipoplazisi)

CCleft palate (yarık damak)

HHypocalcemia (hipokalsemi)

TUS İPUCU

"22" = 22q11.2 delesyonu. Timus + paratiroid birlikte yok → immün yetmezlik + hipokalsemi birlikte.

Faringeal Arkuslar · TUS Tekrar

8 / 10

09

Klinik Sendrom 2

1. Ark Sendromları

Treacher Collins

1. ark (ve 2.) anomalisi · TCOF1 geni · otozomal dominant

Mandibula + zigoma hipoplazisi, antimongoloid palpebral fissür, kulak anomalileri

Pierre Robin Sekansı

Mikrognati + glossoptozis + U şeklinde yarık damak

Ortak nokta

İkisi de 1. ark (mandibuler) gelişim bozukluğudur. Mandibula ve yüz iskeletini etkiler.

Ayırt edici ipucu

Treacher Collins'te zigoma hipoplazisi belirgindir; Pierre Robin'de glossoptozis (hava yolu riski) öne çıkar.

TUS İPUCU

Her iki sendrom da 1. ark anomalisi. Treacher Collins = TCOF1 + zigoma; Pierre Robin = mikrognati + glossoptozis.

Faringeal Arkuslar · TUS Tekrar

9 / 10

10

Soru Avcısı

Hızlı Tekrar Tablosu

Ark

Kıkırdak

Kas

Sinir

1

Meckel

Çiğneme kasları

CN V3

2

Reichert

Mimik kasları

CN VII

3

Hiyoid büyük boynuz

Stilofaringeus

CN IX

4

Tiroid, kuneiform, kornikulat

Krikotiroid

CN X · SLN

6

Krikoid, aritenoid

İntrinsik laringeal

CN X · RLN

Yarık ve cep özeti

1. yarıkDış kulak yolu

1. cepOrta kulak, östaki

2. cepPalatin tonsil

3. cepTimus + inferior paratiroid

4. cepSuperior paratiroid + C hüc.

Son kontrol

Ark → kıkırdak → kas → sinir zincirini bu tablodan ezberle. Cleft ve pouch türevlerini de yanında tekrar et.

Faringeal Arkuslar · TUS Tekrar

10 / 10

01/ 10

01

TUS · Embriyoloji · Yüksek Verimli Tekrar

Faringeal Arkuslar

Gelişim ve Klinik Sendromları

arkus

yarık (cleft)

cep (pouch)

kraniyal sinir

TUS İPUCU

Ark → kıkırdak → kas → kraniyal sinir eşleştirmeleri TUS'un en sık sorduğu embriyoloji konusudur. Bu 10 slaytta hepsini hızlıca tekrar edeceksin.

Faringeal Arkuslar · TUS Tekrar

1 / 10

02

Temel Yapı

Dört Germ Katmanı ve Görevleri

Ektoderm

Yarıkları döşer. 1. yarık → dış kulak yolu.

Mezoderm

Ark kasları ve aortik ark damarları.

Endoderm

Cepleri döşer. Timus, paratiroid, tonsil.

Nöral krist

Meckel ve Reichert kıkırdakları, kemik.

TUS İPUCU

Kıkırdak ve kemik nöral kristten, kaslar mezodermden gelir. Bu ayrımı karıştırma - soruların çoğu buradadır.

Faringeal Arkuslar · TUS Tekrar

2 / 10

03

1. Faringeal Arkus

Mandibuler Ark

Meckel kıkırdağı

KemikMandibula, malleus, inkus

LigamanSfenomandibuler, anterior malleal

Kaslar (çiğneme)

Masseter, temporalis, medial + lateral pterigoid · mylohyoid · anterior digastrik · tensor timpani · tensor veli palatini

Sinir

CN V3 - N. trigeminus'un mandibuler dalı

Mandibula gelişimi

TUS İPUCU

Ark → sinir → kas üçlüsü ezberle: 1. ark = CN V3 + çiğneme kasları + Meckel.

Faringeal Arkuslar · TUS Tekrar

3 / 10

04

2. Faringeal Arkus

Hiyoid Ark

Reichert kıkırdağı

KemikStapes, stiloid çıkıntı

LigamanStilohiyoid

HiyoidKüçük boynuz

Kaslar (mimik)

Yüz mimik kasları · platisma · stilohyoid · posterior digastrik · stapedius · aurikular

Sinir

CN VII - N. facialis

Stapes + stapedius

Stapes 2. arktan (Reichert) gelir. Stapedius kası da 2. arktandır ve CN VII ile innerve edilir. Klasik bir TUS eşleştirmesidir.

TUS İPUCU

2. ark = CN VII + mimik kasları + Reichert. Stapes ve stapedius ikilisini unutma.

Faringeal Arkuslar · TUS Tekrar

4 / 10

05

3. Faringeal Arkus

Glossofaringeal Ark

Kıkırdak

Hiyoid büyük boynuz (alt kısmı)

Kas

Stilofaringeus - 3. arktan gelen tek kas

Sinir

CN IX - N. glossopharyngeus

Neden önemli?

Stilofaringeus, CN IX tarafından innerve edilen tek kastır. Bu istisna TUS'ta sıkça sorgulanır.

TUS İPUCU

3. ark = CN IX + stilofaringeus + hiyoid büyük boynuz. "Tek kas" vurgusunu ezberle.

Faringeal Arkuslar · TUS Tekrar

5 / 10

06

4. ve 6. Faringeal Arkuslar

Laringeal Arkuslar

4. ark

Kıkırdak: tiroid, kuneiform, kornikulat
Kas: krikotiroid, yumuşak damak kasları
Sinir: CN X - superior laringeal

6. ark

Kıkırdak: krikoid, aritenoid
Kas: intrinsik laringeal kaslar
Sinir: CN X - rekürren laringeal

Sinir özeti - CN X (N. vagus)

Superior laringeal → krikotiroid (4. ark)
Rekürren laringeal → intrinsik laringeal kaslar (6. ark)

Klinik bağlantı

Rekürren laringeal sinir hasarı → ses kısıklığı. Tiroid cerrahisinde korunması kritiktir.

TUS İPUCU

4. ark = superior laringeal + krikotiroid; 6. ark = rekürren laringeal + intrinsik laringeal. İkisi de CN X.

Faringeal Arkuslar · TUS Tekrar

6 / 10

07

Yarıklar ve Cepler

Cleft ve Pouch Türevleri

Yarıklar (cleft)

1. yarıkDış kulak yolu (EAM)

2-4. yarıklarServikal sinüs → boyun

Klinik bağlantı

Kapanmayan 2. yarık → brankiyal (servikal) kist veya fistül. Boyunda lateral kitle olarak görülür.

Cepler (pouch)

1. cepOrta kulak, östaki tüpü

2. cepPalatin tonsil

3. cepTimus + inferior paratiroid

4. cepSuperior paratiroid + C hücreleri

Göç ilişkisi

Timus ve inferior paratiroid birlikte göç eder (3. cep). Bu yüzden paratiroidlerin çoğu aşağıda yerleşir.

TUS İPUCU

"3. cep = timus + inferior paratiroid" en çok sorulan eşleştirmedir. 4. cep = superior paratiroid + C hücreleri.

Faringeal Arkuslar · TUS Tekrar

7 / 10

08

Klinik Sendrom 1

DiGeorge Sendromu

Mekanizma

3. ve 4. ceplerin gelişememesi → timus ve paratiroid yokluğu.

22q11.2 delesyonu (otozomal dominant).

Sonuçlar

Timus yok → T hücre eksikliği (hücresel immün yetmezlik)
Paratiroid yok → hipokalsemi (neonatal tetani)
Konotrunkal kalp anomalileri

CATCH-22 anımsatıcısı

CCardiac (kalp anomalileri)

AAbnormal facies (yüz anomalileri)

TThymic hypoplasia (timus hipoplazisi)

CCleft palate (yarık damak)

HHypocalcemia (hipokalsemi)

TUS İPUCU

"22" = 22q11.2 delesyonu. Timus + paratiroid birlikte yok → immün yetmezlik + hipokalsemi birlikte.

Faringeal Arkuslar · TUS Tekrar

8 / 10

09

Klinik Sendrom 2

1. Ark Sendromları

Treacher Collins

1. ark (ve 2.) anomalisi · TCOF1 geni · otozomal dominant

Mandibula + zigoma hipoplazisi, antimongoloid palpebral fissür, kulak anomalileri

Pierre Robin Sekansı

Mikrognati + glossoptozis + U şeklinde yarık damak

Ortak nokta

İkisi de 1. ark (mandibuler) gelişim bozukluğudur. Mandibula ve yüz iskeletini etkiler.

Ayırt edici ipucu

Treacher Collins'te zigoma hipoplazisi belirgindir; Pierre Robin'de glossoptozis (hava yolu riski) öne çıkar.

TUS İPUCU

Her iki sendrom da 1. ark anomalisi. Treacher Collins = TCOF1 + zigoma; Pierre Robin = mikrognati + glossoptozis.

Faringeal Arkuslar · TUS Tekrar

9 / 10

10

Soru Avcısı

Hızlı Tekrar Tablosu

Ark

Kıkırdak

Kas

Sinir

1

Meckel

Çiğneme kasları

CN V3

2

Reichert

Mimik kasları

CN VII

3

Hiyoid büyük boynuz

Stilofaringeus

CN IX

4

Tiroid, kuneiform, kornikulat

Krikotiroid

CN X · SLN

6

Krikoid, aritenoid

İntrinsik laringeal

CN X · RLN

Yarık ve cep özeti

1. yarıkDış kulak yolu

1. cepOrta kulak, östaki

2. cepPalatin tonsil

3. cepTimus + inferior paratiroid

4. cepSuperior paratiroid + C hüc.

Son kontrol

Ark → kıkırdak → kas → sinir zincirini bu tablodan ezberle. Cleft ve pouch türevlerini de yanında tekrar et.

Faringeal Arkuslar · TUS Tekrar

10 / 10

Bu uygulama yalnızca TUS sınavına hazırlık için eğitsel bir tekrar aracıdır; klinik karar veya tıbbi yönlendirme yerine geçmez. Bilgileri güncel kaynaklarla doğrulayın.